Droga odpadów do wartości
- Topics:
- Poznaj ludzi
- Published:
- 25 marca 2026
- Photo
- Centre for Sustainable Materials Research and Technology
Veena Sahajwalla jest utalentowanym inżynierem, naukowcem i wynalazcą, a także gorącą orędowniczką rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym, która jej zdaniem może stać się zrównoważonym planem dla wszystkich.
Gospodarka o obiegu zamkniętym jest osiągana, gdy problematyczne odpady są poddawane recyklingowi, ponownie wykorzystywane i przekształcane, zamiast trafiać na wysypiska śmieci. Veena Sahajwalla, dyrektor Centre for Sustainable Materials Research and Technology (SMaRT) na australijskim University of New South Wales, spotkała się niedawno z pracownikami Sandvik i szukała możliwości ponownego wykorzystania odpadów w warsztacie firmy w Heatherbrae, niedaleko Sydney w Australii.
Opowiedz nam o swojej pracy?
SMaRT koncentruje się na rozwijaniu fundamentalnej nauki, która pozwoli nam przekształcać odpady w materiały i produkty o wartości dodanej. Staramy się zabrać odpady w podróż, której drugim końcem może być materiał o wartości dodanej lub zupełnie nowy produkt. Aby to osiągnąć, jesteśmy pionierami w dziedzinie mikrorecyklingu i opracowujemy nowe technologie, takie jak nasze mikrofabryki do produkcji.
W jaki sposób przemysł wydobywczy może rozwinąć gospodarkę o obiegu zamkniętym?
Myślę, że zrównoważony rozwój będzie fundamentem, dzięki któremu globalna gospodarka zostanie w najbliższych latach przekształcona w gospodarkę bardziej sprawiedliwą dla wszystkich mieszkańców naszej planety. Aby to osiągnąć, musimy przemyśleć sposób, w jaki prowadzimy działalność, zarządzamy naszymi materiałami i odpadami. Oznacza to wykorzystanie nowych możliwości, czy to poprzez zmniejszenie naszego śladu węglowego, czy tworzenie produktów wykonanych z materiałów pochodzących z recyklingu, a w rezultacie rozwijanie nowych możliwości produkcji. W przypadku sektora wydobywczego może to oznaczać poszukiwanie nowych sposobów poszanowania wykorzystywanych materiałów i środowiska w sposób wykraczający poza rekultywację terenu.
“Musimy przemyśleć sposób, w jaki prowadzimy działalność, zarządzamy naszymi materiałami i wyzwaniami związanymi z odpadami”
Jakie możliwości gospodarki o obiegu zamkniętym są dostępne dla górników?
Wiele kopalni posiada samochody ciężarowe z ogromnymi oponami. Zadałbym pytanie: co dzieje się z tymi wszystkimi oponami? Istnieją dziś technologie, takie jak Green Steel, w których zużyte opony mogą być użytecznym surowcem do produkcji stali. Do tego dochodzą pakiety żywnościowe pozostawione przez ludzi mieszkających w odległych lokalizacjach. Istnieje możliwość stworzenia na miejscu mikrofabryki do przetwarzania i reformowania tych odpadów - innymi słowy, przekształcania ich w nowy produkt. To samo dotyczy zużytego sprzętu ochrony osobistej, takiego jak okulary ochronne i sprzęt odblaskowy. Można je przekształcić w produkty takie jak zielona ceramika.
Jakich pułapek należy unikać, przyjmując model cyrkularny?
Jeśli dostawca usług odbiera odpady do recyklingu, ważne jest, aby sprawdzić, czy są one wykorzystywane w sposób, w jaki twierdzą. Zadawaj pytania, aby w pełni zrozumieć przepływ materiału i łańcuchy dostaw. Poproś dostawcę o pełną przejrzystość w kwestii tego, gdzie trafia materiał. Wiemy, że wiele z nich trafia na wysypiska śmieci.
W jaki sposób firmy mogą połączyć gospodarkę o obiegu zamkniętym ze swoją podstawową działalnością?
Jednym z kluczy jest zmiana nastawienia. W przypadku sektora wydobywczego, zamiast dzielić to, co jest produkowane przez kopalnię na "odpady" i "materiał docelowy", można zdecydować się wziąć odpowiedzialność za oba i traktować je jako produkty uboczne i zasoby "odnawialne". Być może trzeba będzie przetworzyć pozostałości w zupełnie nowy sposób, aby stworzyć wartość. Może to wymagać pewnych inwestycji i wytrwałości, dopóki nie stanie się to ekonomicznie opłacalne.
Jakich rad mógłbyś udzielić firmom, które chcą eksplorować ten obszar?
Należy szukać rozwiązań pozwalających na lepsze wykorzystanie odpadów. Możesz nie mieć własnego rozwiązania, ale spójrz na to, co robią inne firmy w Twojej branży. Jeśli rozwiązanie jeszcze nie istnieje, warto rozważyć współpracę z naukowcami w celu jego opracowania.