Nowa, pełna wyzwań era w dystrybucji części
Długotrwała hossa rynkowa w połączeniu z załamaniem globalnych łańcuchów dostaw – kim byłby szef działu logistyki w firmie produkującej sprzęt górniczy? Robert Van der Waal z firmy Sandvik wyjaśnia, dlaczego dostarczanie części tam, gdzie są potrzebne, nigdy nie było tak trudnym zadaniem.
Gdyby tylko transportowanie rzeczy z punktu A do punktu B było tak proste, jak się wydaje. Dostarczanie wiertnic i ich części zamiennych do niektórych z najbardziej odległych miejsc na ziemi nigdy nie było łatwe. Ale jeśli dodać do tego globalny niedobór kluczowych komponentów, wąskie gardła w transporcie, COVID-19, gwałtownie rosnące ceny materiałów oraz nieudaną aktualizację oprogramowania w kluczowym centrum dystrybucyjnym, to aż dziw bierze, że Robert Van der Waal w ogóle może spać po nocach.
Van der Waal jest wciąż nowym wiceprezesem ds. logistyki w dziale części i usług w firmie Sandvik Mining and Rock Solutions. Jego zadaniem jest uporządkowanie całego tego chaosu w sektorze logistycznym i zapewnienie, że klienci otrzymają potrzebne części tam, gdzie ich potrzebują i kiedy ich potrzebują. Na szczęście w życiorysie Van der Waala widnieje długi staż w firmie DHL, a przez ostatnie kilkanaście lat pełnił funkcję członka kierownictwa wyższego szczebla w firmie Samsung – obie te firmy znają się na sprawnej organizacji łańcuchów dostaw.
„W ciągu 20 lat nigdy nie widziałem czegoś podobnego – cały świat logistyki został wywrócony do góry nogami. Musimy po prostu wymyślić, jak najlepiej działać w tej nowej dynamice” – mówi uspokajająco spokojny Van der Waal. „Niektóre problemy są poza naszą kontrolą, ale inne sami na siebie sprowadziliśmy – na przykład konieczne, choć wymagające, wdrożenie nowego systemu zarządzania magazynem w naszym centralnym centrum dystrybucyjnym w Eindhoven w Holandii, gdzie przechowujemy większość naszych części. Nasi klienci bez wątpienia odczuli niedogodności, ale na szczęście wykazali się niezwykłym zrozumieniem. Teraz, gdy wróciliśmy na właściwe tory, możemy przekształcić nasz łańcuch dostaw, aby dostosować go do nowego środowiska, korzystając ze wsparcia nowoczesnych systemów.
Figure 1. Robert Van der Waal, VP of Logistics at Parts & Services Division, Sandvik Mining and Rock Solutions
Wąskie gardła w portach
Proces ten już trwa – zakład w Eindhoven obsługuje obecnie o 40% większy wolumen niż przed modernizacją systemu. Nawet produkty, które utknęły w portach, takich jak Long Beach w Kalifornii czy Yantian w Chinach, powoli przemieszczają się w łańcuchu dostaw. Kłopoty sprawia również sytuacja geopolityczna, na przykład zamknięcie granic przez Mali po niedawnym zamachu stanu, co oznacza, że kopalnie nie mogą być zaopatrywane standardowymi trasami. A przepisy związane z COVID-19 wciąż się zmieniają wraz z rozwojem pandemii…
„Wystarczy zaobserwować opóźnienie w dostawach części, by zdać sobie sprawę, jak bardzo są one ważne dla klientów” – mówi Van der Waal. „Potrzebują części zamiennych, aby utrzymać działalność kopalń – a to problem, którego nie da się zignorować. Dlatego zmieniliśmy nasze metody wysyłki. W przeszłości 40% przesyłaliśmy drogą lotniczą, 40% morską, a 20% drogową – obecnie aż 70% części jest dostarczanych samolotem. Jest to szybsze, ale koszty są ogromne. Nie mamy jednak wyboru – to cena, którą warto zapłacić, aby klienci byli zadowoleni”.
Wzrost opóźnień i kosztów, spadek dostępności
Rosną nie tylko koszty frachtu, ale wydaje się, że wszystko – od zwykłych śrub i kotw, po drewno używane do pakowania. Szczególnie ceny frachtu morskiego poszybowały w górę – niedobór statków oznacza, że ceny kontenerów gwałtownie wzrosły, z około 2 000 dolarów za kontener kilka lat temu do aż 18 000 dolarów obecnie. Sandvik pokrywa znaczną część tych podwyżek, ale presja na koszty jest ogromna. Niemniej jednak istnieją pewne problemy, których nie da się rozwiązać nawet za pieniądze. Globalny niedobór półprzewodników dotyka dostawców komponentów elektronicznych, powodując opóźnienia w całej branży, a sytuacja ta raczej nie ulegnie poprawie w najbliższym czasie – uważa Van der Waal.
Co to wszystko oznacza w kontekście harmonogramów dostaw? „Myślę, że ogólnie rzecz biorąc, obecnie wszystko trwa dwa razy dłużej niż wcześniej” – mówi Van der Waal. „Nawet przesyłki kurierskie ekspresowe, które kiedyś gwarantowały dostawę następnego dnia, mogą teraz trwać dwa dni”.
Czy oznacza to jednak koniec logistyki typu „just-in-time”? „Niekoniecznie” – odpowiada. „Musimy po prostu dostosować nasz łańcuch dostaw tak, aby nadal dostarczać klientom właściwy produkt we właściwym czasie. Podczas gdy w przeszłości łańcuch dostaw opierał się na wydajności, zakłócenia spowodowane pandemią oraz nowa dynamika rynku zmuszają firmy, w tym Sandvik, do przekształcenia struktur dostawczych, aby uczynić je znacznie bardziej odpornymi. Takimi, które lepiej radzą sobie z zakłóceniami i nieoczekiwanymi trudnościami”.
Powrót do podstaw: klucz do sukcesu
Nowe technologie i procesy bez wątpienia odgrywają rolę w zapewnieniu, że części i sprzęt firmy Sandvik trafiają tam, gdzie są potrzebne. Jednak zamiast pokładać zbyt wielką wiarę w nowe technologie (takie jak sztuczna inteligencja), Van der Waal zaleca ostrożność i podejście oparte na „powrocie do podstaw”. Radzi kierować się filozofią, zgodnie z którą lepiej jest zrobić jeden krok wstecz w perspektywie krótkoterminowej, aby w przyszłości zrobić dwa kroki naprzód.
„Ostatni rok pokazał nam – w bolesny sposób – co się dzieje, gdy tracimy kontrolę nad naszymi procesami” – mówi. „Najpierw musimy opanować podstawy logistyki starej szkoły, zadbać o dobre relacje z dostawcami i wdrożyć solidne plany awaryjne na wypadek nieoczekiwanych zmian sytuacji. Nowe technologie będą odgrywać ważną rolę w naszym przyszłym sukcesie, ale będziemy podejmować tylko takie kroki, z którymi na pewno sobie poradzimy – koniec z ślepym zaufaniem do IT. Terminowe dostarczanie części do naszych klientów jest zbyt ważnym priorytetem, by ryzykować jego zaniedbaniem”.