Odpowiedzialne i niezawodne dostawy wolframu z Europy

Kopalnia w Mittersill, operatorem której jest spółka Wolfram Bergbau und Hütten AG – należąca do koncernu Sandvik – jest nie tylko jedną z największych kopalń scheelitu (wolframu) w Europie, ale także wzorem tego, jak można odpowiedzialnie i efektywnie wydobywać surowce krytyczne w pobliżu rynku zbytu.

W miarę jak Europa intensyfikuje wysiłki na rzecz zabezpieczenia łańcuchów dostaw metali krytycznych, Mittersill wyróżnia się jako rzadki przykład w pełni zintegrowanego, niskoemisyjnego źródła pierwotnego wolframu – metalu stanowiącego podstawę współczesnego przemysłu. Kopalnia ta stanowi przykład tego, jak nowoczesna technologia, myślenie oparte na obiegu zamkniętym oraz ścisła współpraca mogą przekształcić górnictwo, zapewniając bardziej odporną przyszłość.

Metal o kluczowym znaczeniu dla zmieniającego się świata

Wyjątkowe właściwości wolframu, w tym ekstremalna twardość, wysoka gęstość i wyjątkowa odporność na wysoką temperaturę, sprawiają, że jest on niezbędny w wielu gałęziach przemysłu. Od narzędzi skrawających i sprzętu górniczego po przemysł lotniczy, obronny i systemy energii odnawialnej – popyt rośnie wraz z postępem technologicznym w produkcji i przyspieszeniem elektryfikacji.

Jednocześnie globalne łańcuchy dostaw pozostają niestabilne. Ponieważ produkcja wolframu pierwotnego jest w znacznej mierze skoncentrowana poza Europą, UE sklasyfikowała wolfram jako surowiec o znaczeniu krytycznym, podkreślając potrzebę zapewnienia bezpiecznych, etycznych i identyfikowalnych dostaw.

„Prowadzenie kopalni wolframu w Europie Środkowej wiąże się z wysokimi oczekiwaniami” – powiedział Stefan Eggenreich, kierownik kopalni w Mittersill. „Jednocześnie nakłada to na nas wyraźną odpowiedzialność za połączenie wydajności z zrównoważonym rozwojem oraz dostarczanie surowca, na którym Europa może polegać”.

Mittersill jest jedną z największych kopalń wolframu w Europie, co czyni ją filarem bezpieczeństwa dostaw w regionie.

Górnictwo kształtowane przez otoczenie

Położona w pobliżu Parku Narodowego Hohe Tauern kopalnia w Mittersill jest operatorem, który działa w rygorystycznych warunkach środowiskowych. Od samego początku kopalnia została zaprojektowana tak, aby zajmować jak najmniejszą powierzchnię i chronić otaczające ją alpejskie krajobrazy.

Prawie cała infrastruktura znajduje się pod ziemią. Wszystko, co powstaje na powierzchni, musi być możliwe do usunięcia w ciągu dwóch miesięcy – wymóg ten skłonił firmę Wolfram Bergbau und Hütten AG do poszukiwania innowacyjnych podziemnych rozwiązań w zakresie kruszenia, konserwacji i przetwarzania.

„Ta lokalizacja zmusza nas do myślenia w inny sposób” – wyjaśnił Eggenreich. „Nie można polegać na konwencjonalnych układach ani iść na skróty. Każda decyzja projektowa musi uwzględniać ochronę środowiska i spełniać wymogi organów regulacyjnych”.

Samo złoże stanowi dodatkowe wyzwanie. Zmineralizowane warstwy, nachylone stromo pod górą, występują w bardzo zróżnicowanych warunkach geologicznych, a wytrzymałość skał waha się od miękkich stref talku o wytrzymałości około 50 MPa do niezwykle twardych, bogatych w kwarc formacji o wytrzymałości 350 MPa. Warunki te stawiają wysokie wymagania w zakresie dokładności wiercenia, trwałości sprzętu oraz Ground Support.

Wydajność oparta na technologii

Pomimo tych ograniczeń kopalnia w Mittersill charakteryzuje się wysoką wydajnością. Stosując metodę wydobycia otworowego na wielu poziomach, kopalnia wydobywa ponad 500 000 ton metrycznych rudy rocznie. Złoże zawiera zazwyczaj średnią zawartość WO₃ na poziomie 0,25%.

W 2025 roku osiągnięto ważny kamień milowy wraz z pełnym uruchomieniem nowej podziemnej kruszarki szczękowej Sandvik CJ815, umieszczonej około 580 metrów pod powierzchnią ziemi. Ruda jest podawana do kruszarki grawitacyjnie, a następnie transportowana przenośnikiem na odległość 3,2 kilometra do zakładu wzbogacania po przeciwnej stronie doliny.

„Podziemna kruszarka całkowicie zmieniła sytuację” – powiedział Eggenreich. „Skróciła odległości transportowe, zmniejszyła zużycie oleju napędowego i zapewniła nam znaczny wzrost wydajności”.

Technologia sortowania rudy umożliwia stosowanie niskiej granicy zawartości, co poprawia wykorzystanie zasobów przy jednoczesnym ograniczeniu ilości odpadów. Co roku do kopalni zasypuje się również około 100 000 ton materiału, co wspiera stabilność gruntu, a jednocześnie pozwala utrzymać odpady pod ziemią, a nie na powierzchni.

Urządzenia Sandvik w kopalniach podziemnych

Trudne warunki geologiczne w kopalni Mittersill oraz strome ukształtowanie podziemi stawiają wysokie wymagania wobec floty sprzętu. Przejścia eksploatacyjne są długie, trasy transportowe charakteryzują się długimi odcinkami o nachyleniu sięgającym nawet 15%, a twardość skał jest bardzo zróżnicowana. Aby sprostać tym wyzwaniom, kopalnia korzysta z kompaktnej, ale wydajnej floty wiertnic, ładowarek i samochodów ciężarowych firmy Sandvik, wybranych ze względu na niezawodność, precyzję i gotowość na przyszłe wyzwania.

Wiercenie eksploatacyjne przeprowadza się przy użyciu wiertnic typu jumbo z podwójnym wysięgnikiem Sandvik DD422i. Urządzenia te łączą wysoką moc wiercenia z inteligentnymi systemami sterowania, umożliwiając spójne wiercenie na froncie w zmiennych warunkach gruntowych. Szczegółowe dane dotyczące wiercenia pozwalają przewidzieć wyniki wysadzenia oraz pomagają kontrolować rozrzedzenie i nadmierne wyburzenie.

Do wiercenia produkcyjnego w kopalni Mittersill wykorzystywana jest wiertnica do wierceń długich Sandvik DL432, która doskonale nadaje się do stosowanej w kopalni metody wydobycia komorowo-przęsłowego oraz do stromego nachylenia złoża. Dokładność i wytrzymałość mają kluczowe znaczenie, szczególnie w najtwardszych strefach bogatych w kwarc, gdzie niezawodne kruszenie ma bezpośredni wpływ na wydajność dalszych etapów procesu.

Wiercenie poszukiwawcze stanowi kolejny kluczowy filar działalności. Korzystając z wiertnicy poszukiwawczej Sandvik DE120, kopalnia wykonuje rocznie około 5 000 m wierceń podziemnych w celu uzupełnienia zasobów i utrzymania wysokiego poziomu pewności geologicznej.

Operacje załadunku i transportu opierają się na ośmiu ładowarkach Sandvik Toro® LH517, wybranych ze względu na ich trwałą konstrukcję, dużą siłę odspajania oraz manewrowość w wąskich podziemnych chodnikach. Ładowarki te pracują na wielu poziomach, zasilając korytarze transportowe, które dostarczają materiał do podziemnej kruszarki.

„Cały nasz sprzęt musi tu ciężko pracować” – powiedział Eggenreich. „Mamy długie rampy, strome nachylenia i bardzo zróżnicowane rodzaje skał. Dlatego tak ważna jest solidna konstrukcja i niezawodna wydajność”.

Podziemne samochody ciężarowe firmy Sandvik zostały również poddane szeroko zakrojonym testom w Mittersill, dostarczając cennych informacji na temat wydajności transportu w warunkach długotrwałego obciążenia i jazdy pod górę.

Od maszyn po strategię

Współpraca firmy Sandvik z Mittersill trwa od dziesięcioleci, ale od momentu przejęcia przez Sandvik spółki Wolfram Bergbau und Hütten AG w 2009 roku umożliwiła ona pogłębienie strategicznej współpracy z wieloma jednostkami w ramach koncernu Sandvik.

„Sandvik Mining to nie tylko nasz dostawca, to integralna część naszego sposobu działania” – wyjaśnił Eggenreich. „Współpracujemy przy doborze sprzętu, automatyzacji, cyfryzacji i planowaniu długoterminowym”.

Około 90% floty kopalni, dla której firma Sandvik dostarcza rozwiązania, to urządzenia Sandvik. Chociaż niektóre klasyczne maszyny pozostają w eksploatacji dzięki silnemu wewnętrznemu zespołowi ds. konserwacji, wszystkie nowe maszyny to inteligentne modele z serii Sandvik i-Series, zapewniające łączność danych i kompatybilność z systemami automatyki.

„Te maszyny są gotowe na przyszłość” – zauważył Eggenreich. „Nawet jeśli obecnie nie korzystamy ze wszystkich funkcji cyfrowych, możliwości te już istnieją, co daje nam solidną, skalowalną podstawę w miarę dalszej cyfryzacji i automatyzacji naszych operacji”.

Prototypowy sprzęt jest testowany bezpośrednio w wyrobiskach produkcyjnych, co zapewnia realistyczne informacje zwrotne, z których korzystają klienci firmy Sandvik na całym świecie.

Zrównoważony rozwój poza bramą kopalni

Zrównoważony rozwój w Mittersill wykracza daleko poza emisje pod ziemią. Poprzez spółkę Wolfram Bergbau und Hütten AG firma Sandvik kontroluje cały łańcuch wartości wolframu, od wydobycia i wzbogacania po produkcję proszku i recykling.

Na całym świecie recyklingowi poddaje się około 30–35% wolframu, a firma Sandvik postawiła sobie za cel osiągnięcie 90-procentowego obiegu zamkniętego odpadów do 2030 roku. Zakład w Mittersill wspiera tę ambicję, dostarczając wolfram pierwotny o niskiej emisji CO₂, a jednocześnie wprowadzając materiały eksploatacyjne z powrotem do obiegu recyklingowego firmy Sandvik.

„Postrzegamy gospodarkę o obiegu zamkniętym jako atut, a nie ograniczenie” – powiedział Eggenreich. „Recykling jest niezbędny, ale świat nadal potrzebuje wysokiej jakości surowców pierwotnych. Naszym zadaniem jest dostarczanie ich w sposób jak najbardziej zrównoważony”.

Kolejnym obszarem zainteresowania jest efektywność energetyczna. Wentylacja stanowi obecnie około 37% zużycia energii elektrycznej w zakładzie w Mittersill, a obecnie budowany jest nowy szyb wentylacyjny, który ma poprawić przepływ powietrza i zmniejszyć zapotrzebowanie na energię. Planowane modernizacje systemu dystrybucji energii i łączności podziemnej umożliwią wyższy poziom automatyzacji, a w przyszłości potencjalnie również wykorzystanie sprzętu zasilanego akumulatorami.

Kopalnia o znaczeniu strategicznym dla przyszłości Europy

Dzięki planom dalszego zwiększenia wielkości produkcji w ciągu najbliższych pięciu lat oraz planowi eksploatacji sięgającej coraz głębiej pod ziemię, Mittersill pozostanie filarem europejskich dostaw wolframu. Jednak jego szersza wartość leży w tym, co reprezentuje.

„Mittersill pokazuje, że górnictwo w Europie może być konkurencyjne, odpowiedzialne i niezawodne” – podsumował Eggenreich. „Dzięki odpowiedniej technologii i właściwemu podejściu możemy zaspokoić znaczną część europejskiego zapotrzebowania na kluczowe surowce i robić to we właściwy sposób”.

Dla firmy Sandvik kopalnia Mittersill to coś więcej niż tylko kopalnia. To praktyczny przykład tego, jak innowacyjność, zrównoważony rozwój i współpraca mogą się połączyć, aby zapewnić materiały, od których zależy współczesne społeczeństwo.